Tasarım Hakkının Gasbı

Tasarım hakkı 554 Sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname(EndTasKHK)  m. 13/1’e göre gerçek tasarım hakkı sahibi dışında birisi tarafından başvurusu yapılmış veya hak sahibi dışında biri adına tescil edilmişse, gerçek hak sahibi olduğunu iddia eden kişinin tasarım hakkını kendisine devir edilmesini talep ve dava hakkı vardır.
Hukukumuzda böyle bir durum için tasarımın gasbı adı altında özel bir düzenleme mevcut olmakla birlikte hükümsüzlük ve tecavüz kapsamına da girmektedir. Bu bağlamda tasarım hakkı sahibi olmayan bir kimse tarafından tescil başvurusu yapılmışsa veya tasarım bu kimse adına tescil edilmişse gerçek hak sahibi tasarımın hükümsüzlüğünü ileri sürebileceği gibi tasrımın gasbı nedeniyle hak sahipliğinin devri davası da açabilecektir. Ayrıca devir davasının yanında EndTasKHK m. 19/1 hükmü gereğince tasarımdan doğan diğer hak ve talepleri saklı tutulmuş olduğundan tecavüz nedeniyle ileri sürülebilecek talep ve davaların tümü tasarım sahibi tarafından ileri sürülebilecektir. Bir başka değişle devir davası ile birlikte ceza davası da açılabilecektir.
Gerçek hak sahibinin gasptan kaynaklanan talep ve dava hakları tescilli tasarım hakkının ilanı tarihinden itibaren iki yıl içinde ve gaspta kötü niyet varsa tasarım hakkının koruma süresi bitimine kadar kullanılır.
Sonradan gerçek tasarım sahibi olmadığı anlaşılan veya onunla lisans anlaşması yapan kişi gerçek tasarım sahibinin sicile kaydedildiği tarihten önce tasarımı kullanmaya başlamışsa veya kullanmak için ciddi hazırlıklara girişmişse gerçek tasarım sahibinden inhisari olmayan lisans verilmesini talep edebilir.
Hükme göre gerçek hak sahibi olmadığı anlaşılan veya onunla lisans anlaşması yapan kişi talepte bulunursa gerçek hak sahibi olmadığı anlaşılan veya onunla lisans anlaşması yapan kişi talepte bulunursa gerçek hak sahibi bu kişilerin tasarımı kullanmalarına engel olamamaktadır. Ancak önceden tasarım sahibi olarak görünen kişi veya lisans alan kullanıma başladığı veya kullanım için ciddi hazırlıklar yaptığı sırada kötü niyetli ise gerçek tasarım sahibinin kendisine lisans vermesini isteyemez.
Makale veya web sitesinin içeriğiyle ilgili her türlü görüş, soru ve yorumlarınız için:
Av. Z. Emre Kurt        [addmail]