Türkiye'de Tasarım Koruması Üzerine

Türkiye’de tasarım tescili verme yetkisi, sadece Türk Patent Enstitüsü’ne aittir. Enstitü, incelemesiz tescil sistemini uygulamaktadır. İncelemesiz tescil sistemini şöyle açıklayabiliriz. Tasarım tescili için yapılan başvurular, şekil ve içerik olarak değerlendirilir. Enstitü, başvuruları değerlendirirken tasarımların yeni veya ayırt edici özelliğe sahip olup olmadığına bakmaz. Yapılan işlem, yönetmelik çerçevesinde belirlenen evraklar ve belirtilen şartlara uygun olup olmadığına bakılmasıdır. Şekil incelemesi yapılan ve belirtilen şartlarda bir eksikliği olmayan başvurular, Endüstriyel tasarım siciline kayıt edilir ve aylık olarak yayınlanan resmi endüstriyel tasarımlar bülteninde yayınlanarak ilan edilir. Bu aşamadan sonra altı aylık bir yasal itiraz süresi başlar. Bu sürenin sonunda bir itiraz gelmezse başvurulan tasarıma tescil belgesi verilir.
Türk tasarım hukukuna göre, bir tasarım ilk tescil edildiğinde beş sene süre ile koruma altına alınır. Sürenin bitiminden itibaren beşer seneden dört defa daha süre uzatımına gidilebilir. Bu durumda bir tasarım toplam yirmi beş sene koruma altına alınmış olur.
Endüstriyel tasarımların tescili, tescil sahibine belirlenen süre içerisinde mutlak bir hak kazandırır. Bu durumda aşağıda belirtilen fiiller tasarım tescil sahibinin hakkına tecavüz sayılmaktadır;

  • Tasarım hakkı sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynısı veya belirgin bir şekilde benzerini yapmak, üretmek,  piyasaya sunmak, satmak, sözleşme akdi için icabda bulunmak, kullanmak, ithal etmek ve bu amaçlarla depolama, elde bulundurmak.
  • Tasarım belgesi sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devir etmek.
  • Kendisinde bulunan ve haksız olarak üretilen veya ticaret alanına çıkarılan eşyanın nereden alındığını veya nasıl sağlandığını bildirmekten kaçınmak.
  • Gasp.

Yukarıda belirtilen fiiller gerçekleştiğinde, tasarım tescil sahibi oluşan tecavüzlerden dolayı hukuk ve ceza davası açmaya yetkilidir. Türkiye’de alınan bir tasarım tescili sadece Türkiye sınırları içerisinde geçerlidir. Başka bir deyişle; “Türkiye’de başvurusu yapılan ve tescil edilen bir tasarım sadece Türkiye sınırları içinde söz  konusu  kanunun getirdiği koruma hakkından yararlanır. Bu nedenle, ayrıca koruması istenilen her ülkede, o ülkenin mevzuatına göre başvuruda bulunularak tescil ettirme imkânı vardır.”
Makale ve Web sitesinin içeriğiyle ilgili her türlü soru, görüş ve yorumunuz için;
Av. Z. Emre Kurt  [addmail]