Marka Tescilinde Rüçhan Hakkı

Markasını bir ülkede tescil ettiren kişi markasının diğer ülkelerde de korunmasını isteyebilir. Ancak ilk ülkedeki tescil ile sonraki tesciller arasında geçecek süre içinde yetkisiz üçüncü kişiler markayı kullanabilir ve hatta tescil ettirebilir. Bu da marka sahibi için büyük bir risk oluşturur. İşte bu olumsuzlukları ortadan kaldırmak için Paris Sözleşmesi marka sahibine rüçhan hakkı tanımıştır. Rüçhan hakkından faydalanmak isteyen marka hakkı sahibinin bu hakkını kullanması için öngörülen süre 6 aydır. İlk başvuru ile ikinci başvuru arasında geçecek süre içerisinde üçüncü kişiler tarafından yapılacak rüçhan hakkına konu olan tescil başvurusunun mal veya hizmetler itibarıyla kapsamındaki başvurular ve bunlar adına yapılacak marka tescilleri hüküm ifade etmeyecektir.
Rüçhan hakkı iki durumda kazanılır. Birincisi MarKHK m. 25’te düzenlenen milletlerarası başvurulardan yani tescil başvurusundan doğan rüçhan hakları, ikincisi ise sergideki teşhirden doğan rüçhan haklarıdır.
A.   Tescil Başvurusundan Doğan Rüçhan Hakları
MarKHK m. 25/1(f)’de Paris Sözleşmesi’ne üye ülkelerin herhangi birinde bir markanın tescili için yetkili mercilere başvuru yapan gerçek ve tüzel kişilerin bu başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde aynı marka tescili için yetkili mercilere başvuru yapan gerçek ve tüzel kişiler bu başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde aynı marka için tescil belgesi almak üzere Türkiye’de başvuru yapmak konusunda rüçhan(öncelik) hakkından yararlanacakları düzenlenmiştir. Dolayısıyla rüçhan hakkı bu hakkın kullanılması süresince aynı mal ve hizmetler konusunda aynı işaret için başkaları tarafından yapılacak başvururların kabul edilmesini sağlayan sınırlı bir korumadır.
Paris Sözleşmesi, üye ülkelerden birinde yapılan başvuru ile bu başvurunun sahibine bütün üye ülkelerde başvuru yapmış sayılma hakkını vermemiş ancak bu şahsa başvuru tarihinden başlamak üzere altı aylık rüçhan hakkı tanımış ve bu şekilde aynı işaretin rüçhan hakkı süresi içinde üye ülkelerde başkası adına tescilini önleme imkanı sağlanmıştır. Bu kapsamda rüçhan hakkından yararlanmak hakkı ancak talep ile mümkün olup talep için öngörülen 6 aylık süre hak düşürücü niteliktedir.
B.   Sergilerde Teşhirden Doğan Rüçhan Hakkı
MarKHK m. 26 uyarınca marka başvurusu yapma hakkına sahip gerçek ve tüzel kişiler tescil başvurusundaki markanın kullanılacağı malları veya hizmetleri sergilerde ya da Paris Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde açılan resmi veya resmi olarak tanımlanan sergilerde teşhir etmeleri kaydıyla Türkiye’de tescil belgesi almak için başvuru yapma konusunda 6 aylık rüçhan hakkından yararlanırlar. Bu kapsamda rüçhan hakkına dayanan başvuru aşamasındaki bir markayı daha önce kullanarak mallarını sergide teşhir edenlere veya hizmeti sergileyenlere teşhir ettikleri malların çeşidini veya teşhir ettikleri hizmetin cinsini açıkça belirten ve malın veya hizmetin sadece görünür şekilde sergilendiği tarihi ve resmi açılış tarihini gösterir bir belge sergiyi düzenleyen yetkili mercilerce verilir.
MarKHK m. 27 hükmü gereğince rüçhan hakkının hüküm ve sonuçları rüçhan hakkının talep edildiği başvuru tarihi itibarıyla doğar. Başvuru sahibi yararlanmak istediği rüçhan hakkını başvuru ile birlikte talep eder. Bununla ilgili rüçhan hakkı beigesini başvuru tarihinden itibaren üç ay içinde ilgli ofise vermediği takdirde ise rüçhan hakkından yararlanma talebi yapılmamış sayılır.
Ayrıca Marka Yönetmeliği’nin 31. maddesinde yer alan, rüçhan hakkı talebinin uygun bulunması üzerine sicile “Bu markanın tescili için ilk defa ………….. idaresine…………tarih ve ……….. sayı ile müracaat edildiği anlaşılmış olup bu tarihten itibaren rüçhan hakkı bulunmaktadır.” Şeklinde şerh verilmesi gerektiğine yönelik düzenleme ile rüçhan hakkı üçüncü kişiler açısından da etkili hale getirilmiştir.
Makale ve web sitesinin içeriğiyle ilgili türlü soru, görüş ve yorum için;
Av. Z. Emre Kurt  [addmail]